Ghi Chép: Suy Nghĩ Trên Trang Giấy

Bàn tay của người ghi chép là bàn tay của kẻ sáng tạo. Ảnh bởi Charles Jeffrey Danoff

Ghi chép là một trong những cách dễ dàng và mạnh mẽ nhất để khám phá những sự thật mới trong bạn. Ghi chép giúp bạn giải quyết những vấn đề khó nhằn, động não ý tưởng mới, làm sáng tỏ những gì còn mờ, nhớ lại những gì đã quên và đạt mục tiêu sắp đến. Bàn tay của người ghi chép là bàn tay của kẻ sáng tạo.

Nếu không viết ra, tâm trí con người chỉ xử lý được những dòng suy nghĩ ngắn ngủi và đứt gãy. Viết ra, bạn sẽ thu được những góc nhìn mới mà thông thường mình không nhận thấy. Cuốn sổ tay của bạn có thể là công cụ phát triển cá nhân đơn giản và lợi hại nhất. Trong Sổ tay của Leonardo Da Vinci, bộ óc vĩ đại của “Con Người Phục Hưng” thể hiện rất rõ trên những trang giấy: ông sáng tạo, ông vẽ, ông phân tích, ông ghi chữ theo chiều ngược. Tập được cách ghi chép hiệu quả và sáng tạo là một trong những bí quyết giúp Leonardo xứ Ý trở thành một thiên tài lỗi lạc của thế giới.

Tránh rơi vào cái bẫy của “Nhật ký thân thương, hôm nay mình mặc quần lót màu…”.Sức mạnh thực sự của ghi chép nằm ở khả năng giúp bạn vượt qua tư duy dạng chuỗi A-B-C và kiểm tra những suy nghĩ của mình từ góc nhìn chính luận, tổng thể. Không có những ghi chép giúp bạn thấy bức tranh toàn cảnh, bộ não bạn chỉ có thể nhìn vấn đề một cách hạn hẹp.

Vì sao ghi chép sẽ giúp bạn thông minh hơn? Ghi chép kích hoạt những tế bào não ở trung tâm thần kinh có tên gọi Hệ thống kích hoạt dạng lưới (reticular activating system (RAS). RAS này hoạt động như một phiễu lọc tất cả những gì não bạn phải xử lý, ưu tiên tầm quan trọng cho những việc bạn đang chủ động tập trung ở hiện tại — ghi chép nhờ thế giúp bạn hiệu quả hơn và kiểm soát bộ óc mình tốt hơn.

Nghệ Thuật Ghi Chép

Có 3 cách để ghi chép trong thế kỷ hiện đại:

• Giấy bút: cách cổ điển nhất, tôi sử dụng bút bi 4 màu và một sổ tay mini bìa cứng của Moleskine.
• Phần mềm: Evernote (miễn phí) là trung tâm văn bản để bạn số hóa mọi ghi chép của mình, từ nhật ký, nghiên cứu, công thức nấu ăn, công việc đến du lịch, âm nhạc…
• Máy tính bảng: số hóa những ghi chép của bạn bằng stylus.

Bàn phím đã mạnh mẽ hơn cây bút. Gõ nhanh hơn viết tay, những ghi chép của bạn được lưu trong cơ sở dữ liệu cá nhân an toàn, dễ cập nhật dù bạn ở bất kỳ đâu, bạn có thể sắp xếp theo phân loại, tìm kiếm theo tags. Những phần mềm mới cho bạn chèn hình ảnh, âm thanh, video, files, spreadsheets, Web Links và vô vàn tiểu xảo hay ho khác. Một khi đã quen sử dụng phần mềm, bạn sẽ giảm được 80% lượng giấy mình sử dụng và cây mình gián tiếp chặt. Số hóa những ghi chép của bạn là thói quen gìn giữ Đất Mẹ quan trọng nhất và dễ nhất bạn có thể thực hiện.

Tôi thích thử nghiệm nhiều cách ghi chép khác nhau. Mỗi sáng tôi giở sổ tay Black Sun xem lịch ngày hôm nay đã được hoạch địch trong Bản Đồ Tư Duy từ tối hôm trước. Khi ngồi vào bàn làm việc tôi sắp xếp công việc, lên kế hoạch, bày chiến lược vào EverNote và Mindjet đã được phân loại theo một trật tự hoàn mỹ. Khi rời khỏi bàn làm việc và máy tính để vi vu ngoài phố hay chờ đợi bằng hữu trong quán café, tôi đè ngửa cuốn sổ tay Black Sun ra và cạ suy nghĩ của mình vào đó. Những vấn đề hóc búa trúc trắc cần đào sâu, tôi vạch trên những tờ giấy A4 trắng tinh thay vì sổ tay nhỏ. Tôi viết, tôi ký hiệu, tôi vẽ. Tranh phồn thực hoặc trừu tượng 2D. Một cây bút bi 4 màu sẽ kích thích thị giác của bạn rất nhiều.

Một số ý tưởng bạn có thể thử ghi chép:

• Hình tượng bạn thích là gì? Phong cách ăn mặc? Kiểu tóc? Hình xăm?
• Bạn có hạnh phúc không? Vì sao bạn hạnh phúc?
• Bạn muốn trở thành người như thế nào?
• Bạn muốn mua gì cho năm nay? Làm sao bạn có thể mua được chúng?
• Làm thế nào để làm ít hơn mà đạt được hiệu quả nhiều hơn?
• Bạn thích gì ở công việc hiện tại? Làm sao để bạn yêu thích công việc hiện tại?
• Nếu bạn nghỉ việc, những cơ hội mới nào sẽ mở ra?
• Chuyện gì sẽ xảy ra nếu bạn bán hết những thứ mình có để đi du lịch?
• Kỹ năng nào bạn luôn khao khát được học nhưng trước đây chưa có thời gian?
• Nếu chọn một linh thú làm biểu tượng cho mình, bạn sẽ làm con gì?
• …

Sẽ rất thú vị khi bạn rỗi rãi và xem lại những ghi chép của mình, bạn sẽ trầm trồ vì sao mình lại có bộ óc sâu sắc đến thế.