Trực giác. Kinh nghiệm.
Cảm giác, linh cảm, khả năng nhận biết được cái vô hình sau cái hữu hình! Trực giác xuất thần, năng lực dự cảm được điều còn mù mờ, manh nha hư ảo. Cái tài năng thiên phú hòa trong kinh nghiệm sống. Nó là sản phẩm của cuộc đời. – Ma Văn Kháng
Dự đoán là hệ thống giúp bạn học hỏi từ kinh nghiệm, từ đó giúp bạn khám phá ra sự thật. Khi bạn gặp một tình huống mới, sẽ có 2 thứ xảy ra: trải nghiệm này đúng theo kỳ vọng của bạn, hoặc không. Khi một trải nghiệm đúng theo kỳ vọng của bạn, khuôn mẫu thực tế trong bạn sẽ giữ nguyên không thay đổi. Nhưng khi trải nghiệm xâm phạm kỳ vọng của bạn, tâm trí bạn sẽ nâng cấp khuôn mẫu thực tế lên để cập nhật thông tin mới. Đây là cách bạn học từ trải nghiệm và khám phá ra những sự thật mới.
Quyền năng dự đoán của bạn rất linh hoạt. Khi bạn học thứ gì mới, não của bạn sẽ tổng quát hóa trải nghiệm. Não sẽ ưu tiên chứa những khuôn mẫu chung thay vì các chi tiết cụ thể. Bạn hiểu một ngoại ngữ nhưng bạn không nhớ được mình đã học từng từ ở đâu khi nào. Bạn nhớ một cô gái đẹp nhưng bạn không nhớ rõ những đường nét cụ thể (bờ môi chúm chím, vòm ngực nở, cánh tay tròn lẳn…) của nàng. Bạn nhớ KFC có vị ra sao, nhưng bạn không nhớ hết từng bữa ăn. Giải thích cho hiện tượng Déjà vucũng từ đây. Bạn thấy như mình đã trải qua tình huống này rồi, sự việc này quen lắm, vì sự việc mới này có khuôn mẫu giống như một sự việc cũ.
Dù bạn thích hay không, tâm trí bạn vẫn tự động ngấm ngầm dự đoán về tương lai. Khi bạn thấy một quyển sách trên kệ, não bạn có thể dự đoán mình sẽ cầm quyển sách. Bạn cho rằng quyển sách sẽ có chất liệu, cân nặng, vỏ bìa cụ thể. Khi kỳ vọng của bạn được thỏa mãn, khuôn mẫu tinh thần của bạn vẫn giữ nguyên.
Dựa trên kinh nghiệm đọc sách trước đây, bạn đã dự đoán được mình sẽ học được những gì từ quyển sách. Nếu quyển sách thỏa mãn kỳ vọng của bạn, bạn sẽ không học được thứ gì mới và đọc quyển này sẽ phí phạm thời gian của bạn. Để giúp bạn phát triển, quyển sách phải thách thức, tấn công, xâm phạm kỳ vọng của bạn và cho bạn những khoảnh khắc “A HA!” bất ngờ. Tương tự, nếu bạn đang tự nhủ khi đọc một tờ báo “lại tin lá cải ngôi sao ca sĩ người mẫu lộ hàng phát biểu shock tội phạm hình sự” thì hãy (1)đừng đọc nữa hoặc (2) đọc lướt thật nhanh. Tiếp tục đọc những thứ thông tin này 10 năm nữa, bạn vẫn chỉ là bạn của ngày hôm nay, với nhiều chuyện phiếm hơn trong đầu.
Não bạn hoạt động như sau: Tổng quát hóa kinh nghiệm cụ thể -> Lưu chúng lại -> Áp dụng chúng để dự đoán kết quả của những sự kiện mới. Quá trình này xảy ra tự động, chạy ngầm dưới mạch ý thức của bạn. Đó là một quá trình năng lực quan sát, tư duy phân tích kết hợp với mách bảo của kinh nghiệm dày dặn tích lũy. Một quản lý giàu kinh nghiệm sẽ có những dự đoán tốt hơn, nhờ thế đạt được kết quả kinh doanh màu mỡ hơn. Nhưng một khi bạn nhận thức được cách tâm trí mình hoạt động ra sao, bạn có thể khéo léo đưa trí thông minh của mình lên một tầm cao mới.
Có 2 cách áp dụng sức mạnh dự đoán đáng gờm của tâm trí để bạn gia tăng tốc độ phát triển cá nhân:
1. Tiếp Đón Kinh Nghiệm Mới
Bằng cách hoan nghênh những trải nghiệm mới mẻ, bạn trở nên thông minh hơn. Một tình huống mới sẽ chuyển bộ não của bạn vào chế độ học tập, giúp bạn khám phá những khuôn mẫu mới. Càng học được nhiều khuôn mẫu, bạn càng giỏi dự đoán, và càng trở nên thông minh.
Có rất nhiều cách để có trải nghiệm mới. Đọc một cuốn sách về chủ đề hoàn toàn lạ lẫm. Nói chuyện với những người bạn mới. Du lịch đến một miền đất lạ. Chơi một nhạc cụ. Học một ngoại ngữ mới. Hãy mở rộng khuôn mẫu tâm trí bạn đã được học. Để phát triển, bạn phải tiếp nhận những thử thách và ý tưởng để giữ tư duy luôn mới.
Kiến thức và kỹ năng bạn học trong lĩnh vực này có thể áp dụng cho lĩnh vực khác. Khi bạn chăm chỉ tập thể thao, rèn luyện nghệ thuật hay thử nghiệm khoa học, năng lực tư duy của bạn sẽ bành trướng vô cùng đáng sợ. Một ví dụ chói lọi là Leonardo da Vinci được xem như một thiên tài bậc nhất của loài người với tài năng bậc thầy trên nhiều lĩnh vực: nghệ thuật, âm nhạc, khoa học, giải phẫu, vật lý, kiến trúc…Bằng cách tiếp thu một lượng tri thức phong phú, nhà thiên tài người Ý da Vinci đã khám phá ra những khuôn mẫu và nguyên lý chung mà người khác không biết. Tranh của ông bao hàm cả tính nghệ thuật và sự tính toán khoa học tỷ lệ, kích thước và màu sắc.
Những lệ thói hằng ngày là kẻ thù của trí thông minh. Đó là vòng quay lẩn quẩn của chuột. Lặp đi lặp lại một trải nghiệm chỉ khiến bộ não của bạn thêm mụ mẫm và dẫn đến hiện tượng “thắt cổ chai” khả năng tiếp thu. Bạn chỉ đang thủ dâm tinh thần bằng cách thỏa mãn dự đoán của bản thân “thấy chưa đã bảo mà” thay vì đẩy tinh thần mình đạt được những khuôn mẫu mới “Ô! A! Ơ-rê-ka!”. Nếu bạn muốn thông minh hơn, bạn phải khuấy động mọi thứ lên, đưa mọi thứ lên một tầm cao mới. Càng đụng chạm những tình huống, ý tưởng, kinh nghiệm lạ thường xâm phạm kỳ vọng của bạn, bạn càng học nhanh hơn và càng trở nên thông minh hơn.
Bạn chỉ phải đặt vòng lặp cơ bản để tạo nền móng vững chắc vươn đến những lãnh thổ chưa khai phá của tâm trí. Con người cũng tiến hóa như vầy. Học đi bằng 2 chân khi bạn đã lớn tồng ngồng không giúp bạn thông minh hơn, nó chỉ là nền móng cơ bản để bạn chạy, nhảy, bay, khám phá cuộc sống. Học đi học lại cộng trừ nhân chia không giúp bạn thông minh hơn. Làm đi làm lại báo cáo giấy tờ không giúp bạn tạo ra giá trị mới cho khách hàng. Hãy nghĩ đến liều lượng hiệu quả tối thiểu, 80% thời gian và công sức bạn dành cho những công việc cơ bản này chỉ giúp bạn đạt được 20% hiệu quả tinh thần. Những dự án mới, bài học mới, sản phẩm mới, sáng tạo mới sẽ giúp bạn vươn xa hơn. Còn những việc vặt kia? Tự động hóa và outsourcing.
Nếu muốn tìm cảm hứng tiếp đón kinh nghiệm mới, hãy xem manga Golden Boy.Anh Chàng Kintarou trong manga lái xe đạp tung tăng khắp Nhật Bản, đụng đâu làm đó, gặp gì học nấy. Dưới vẻ ngoài xuềnh xoàng là đôi mắt trong veo tiềm ẩn một năng lực tư duy sắc bén, một kinh nghiệm sống dồi dào tích lũy từ vô số ngành nghề: lập trình viên, bán mì gõ, phụ bếp, giáo viên dạy bơi, trợ lý bầu cử, võ thuật, gái nhảy, nữ sinh… Mọi trải nghiệm xương máu và các tình huống dở khóc dở cười với anh đều chỉ là một kinh nghiệm mới đáng học tập: “Lại học được điều gì đó mới”. Không bị khống chế hay ràng buộc bởi quyền lực, tiền tạc, địa vị, danh vọng, báo chí, TV, điện ảnh, Kintarou là một con người rất ý thức rõ giá trị cá nhân.
Năng lực tư duy của bạn sẽ tiến bộ thần tốc khi bạn luôn sẵn sàng đón nhận cái mới.
2. Dự Đoán Ý Thức
Cách thứ hai để sử dụng tiềm năng tâm trí bạn là dự đoán một cách ý thức và sử dụng những dự đoán này để đưa ra quyết định tốt hơn. Một câu hỏi cần sự thật nhất là: Mình thực sự muốn đời mình như thế nào? Nó yêu cầu bạn phải nhìn cuộc đời mình từ góc nhìn người thứ 3 phi cảm tính và dự đoán tương lai mình sẽ ra sao dựa trên khuôn mẫu cư xử của mình trong hiện tại. Hỏi một vài người thực sự hiểu bạn để xem bạn sẽ ra sao trong vài 5 năm nữa. Bạn sẽ ngạc nhiên cho mà xem!
Khi bạn nhận thức được kỳ vọng dài hạn của đời mình, bạn sẽ bỏ qua dược khuôn mẫu dối trá và phủ nhận để đối mặt trực diện với sự thật. Bạn sẽ có cơ hội để củng cố những dự đoán tích cực và phòng ngừa những dự đoán tiêu cực.
Cảm xúc là một phần của kết quả dự đoán. Cảm xúc tích cực thăng hoa từ dự đoán tích cực và cảm xúc tiêu cực bốc lên từ dự đoán tiêu cực. Khi bạn cảm thấy tốt lành, tâm trí bạn mong chờ một kết quả tốt đẹp. Và ngược lại. Cảm xúc tiêu cực là dấu hiệu cảnh báo bạn phải thay đổi hành vi cư xử của mình ngay để tránh những kết quả xấu xa. Có khi nào bạn thức dậy và tự nhủ “Hôm nay đẹp quá”, rồi ngày hôm đó bạn thân nhắn tin hỏi thăm bạn, công việc của bạn thuận lợi, đi về không kẹt xe và siêu thị đại hạ giá… Trái lại khi vừa mở mắt ra bạn đã cảm thấy “hôm nay sẽ là một ngày tồi tệ” thì có ai đó vô tình đổ nước vào người bạn, đồng nghiệp bĩu môi sau lung bạn, người bán hàng nói thách… Năng lực dự đoán của con người đã được đặt tên, đó là quy luật hấp dẫn (Law of Attraction). Quy luật này khẳng định tâm trí bạn là thỏi nam châm và thu hút những gì bạn tập trung dự đoán nhất.
Bằng cách dự cảm ý thức, bạn vạch cho tâm trí mình hướng đến những điều tốt đẹp hơn. Cách chủ động đặt câu hỏi để hướng dẫn bản năng của mình. Bạn muốn gặt hái điều gì từ trang PTCNVN? Bạn muốn ngày chủ nhật của mình ra sao? Bạn muốn thu nhập mình bao nhiêu trong tháng này? Bạn muốn có một tình yêu như thế nào? Một sinh viên ý thức “mình muốn gặt hái điều gì từ buổi học này” luôn cho kết quả tốt hơn các bạn “lại lên lớp rồi ngồi nghe giảng”. Một nhân viên sẽ có một ngày làm việc nở hoa nếu thay vì “Mèng ơi lại một sáng thứ 2” là “hôm nay mình sẽ làm hết mình để hoàn thành công việc A, B, C”.
Tôi có thói quen cuối tuần đi thăm những người bạn. Một thói quen êm ái, dễ chịu và chi phí thấp. Tôi để ý nếu mình nghĩ “chỉ gặp và tán gẫu chơi”, thời gian trải qua bên nhau không mấy thú vị bằng khi rõ ràng “gặp nhau để trao đổi thân mật, tìm hiểu những thông tin mới, học tập kinh nghiệm sống gần đây để vượt qua những khó khăn của cuộc sống”. Rất nhiều điều thú vị tôi thu được sau những lần gặp mặt rõ ràng như vậy. Một buổi hẹn hò của tôi cũng nồng nàn tình cảm hơn khi biết rõ mình muốn gì trong đêm nay “cả 2 có được một buổi tối đầy tiếng cười, những chia sẻ thật lòng về tương lai và những cái hôn ướt át kiểu Pháp”.
Luôn hỏi bản thân một cách ý thức “Kết quả mình muốn trong việc này là gì?” và bạn sẽ thành công nhanh hơn trong mọi việc.
Con Người và Dự Cảm
Con người mạnh hơn loài vật ở khả năng dự đoán. Con ong làm ra tổ rất kỳ diệu, chú nào việc đó, không có quản lý đôn đốc mà tự giác chăm chỉ làm đúng phận sự. Con kiến vác 30 chục lần trọng lượng. Con sói nhìn xa 800m trong đêm đen. Voi nghe được âm tần thấp cách 1 cây số rưỡi. Con bướm 2 râu nhỏ đánh mùi hương xa 5000m. Nhưng con người có óc tư duy, trước khi làm ra công trình đã hình dung được. Con người có bộ óc 5 tỷ nơ ron, phân tích, phán đoán, dự cảm tương lai, hiệu chỉnh bản thân mình.
Bạn cần lắng nghe những kỳ vọng thật sự trong lòng. Chiến đấu, từ chối hay phủ nhận những mong muốn của chính mình chỉ dẫn đến sự tự nghi ngờ. Phải chấp nhận kỳ vọng của bạn và tìm cách hợp tác với chúng. Khi bạn đang dự đoán một kết quả không tốt đẹp, hãy tìm nguyên nhân và tiếp tục thay đổi khuôn mẫu cư xử cho đến khi kỳ vọng của bạn thay đổi. Khi bạn khám phá ra một dự cảm tốt lành, hãy xem suy nghĩ, niềm tin, hành động và thói quen nào dẫn đến điều này và thực hiện chúng nhiều hơn.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét