Niềm Tin Sai Lệch

Niềm tin soi sáng và định hướng cho hành động của bạn.

Dù ai nói ngã nói nghiêng, lòng ta vẫn vững như kiềng 3 chân

Niềm tin sai lệch là gì? Đó là một niềm tin chỉ có nửa-sự-thật hoặc sai-bét-nhè. Niềm tin của bạn được định hình bởi trải nghiệm cá nhân hoặc được cài đặt bởi người khác. Những niềm tin sai lệch dẫn đến quyết định của bạn mang nhiều sai lầm hơn, và kết quả của bạn cũng kém đi.

Trong đầu bạn có nhiều ý tưởng. Mỗi ý tưởng giống như một cái mặt bàn. Khi mặt bàn có thêm bốn chân, bạn cảm thấy chắc chắn. Niềm tin là một ý tưởng mạnh mẽ và chắc chắn như mặt bàn có 4 chân.

Niềm tin định hướng cho hành động của bạn. Mọi hành động của bạn đều được thực hiện dựa trên một hệ thống niềm tin đã được trui rèn qua bao năm tháng sống, ý thức lẫn vô thức. Sự nguy hiểm ở chỗ, nhiều khi niềm tin đó không đúng nhưng bạn quyết tâm cứng đầu bảo vệ đến cùng.

Giả dụ bạn tin rằng mỗi khi bạn đau khổ và than thở thì mọi người sẽ chú ý và yêu thương bạn nhiều hơn. Vậy là bạn thổi phồng câu chuyện của mình lên, bi kịch hóa cuộc đời nhỏ nhoi của bạn, biến nó thành một tấn bi kịch của thể kỷ vượt xa Hamlet.Thế thì Facebook ơi, hãy làm nhiệm vụ của mi đi thôi. Mình mà đau khổ thì các bạn cứ tha hồ mà hối hận. Đến khi có ai đó tỏ ý quan tâm một chút thì bạn đã tự dày vò bản thân mình đủ để không còn biết đến hạnh phúc là gì trong vài ngày tới. Nếu giả như bạn có đang hạnh phúc thì tự dưng tiềm thức bạn lại thì thầm. Làm gì có chuyện đó, rồi thế nào 1 năm bồ cũng chia tay cho mà xem. Thế là tự dưng bạn cãi vả với người yêu, bị lạnh nhạt, bị lừa dối. Bạn vừa đau khổ, nhưng tiềm thức của bạn cũng vừa đắc ý. Thấy chưa đã bảo mà.

Mệt thật đấy, nhưng ít ra là bạn đúng. Đối với những người có não trạng biến thái, chứng tỏ mình đúng quan trọng hơn được hạnh phúc.

Khuôn Mẫu Niềm Tin

Có rất nhiều khuôn mẫu niềm tin:

• Mẫu bệnh tật: Sáng nào bạn cũng đau lưng, trưa thì hắt xì và tối thì mệt phờ ra. Một tháng bạn cảm 5 lần. Do thể chất bạn yếu đuối hay do bạn không tập thể dục, ăn uống và sinh hoạt hợp lý?
• Mẫu thất bại: Bạn nghĩ mình làm cái gì cũng hỏng. Bạn học nhảy thì sái chân. Bạn học nấu ăn thì cháy nhà. Bạn xin việc thì bị từ chối. Do bạn không chịu rèn luyện kỹ năng hay do định mệnh chơi xấu bạn?
• Mẫu bi kịch: Đời bạn là những vở kịch bi đát nhất của Shakespear. Bạn luôn than vãn trước mọi biến cố. Facebook của bạn đầy những dòng tâm trạng. Những người lành mạnh ngại giao tiếp với bạn vì sợ bạn bị tan vỡ. Do bạn quá ảo tưởng về hoàn cảnh bản thân hay những trẻ em châu Phi cũng không đau khổ bằng bạn?
• Mẫu cháy túi: Bạn tin cứ cuối tháng là mình hết tiền. Mà ngay khi vừa lãnh lương thì lại có cái gì đó khiến bạn phải tiêu sạch. Do bạn không biết xài tiền hay do công việc, nền kinh tế bong bóng và chính sách chống lạm phát chết tiệt của chính phủ?

Niềm tin sai lệch nào đang ngăn chặn bạn tận hưởng trọn vẹn cuộc sống? Hãy thật khách quan. Những người luôn tin mình hạnh phúc trong bất kỳ hoàn cành nào thì khỏe mạnh và có một cuộc sống hiệu quả hơn những người thấy mình lẻ loi trong bóng tối.

Mình không làm được điều đó. Mình quá trẻ để làm chuyện lớn. Mình quá già để bắt đầu học piano. Mình xấu xí nên không ai yêu. Mình đẹp nên có quyền khinh thường người khác. Người nghèo là lũ lưu manh. Người giàu là môn đồ của Satan. Nếu mình đau khổ mọi người sẽ yêu mình. Mình không đáng được hạnh phúc. Đàn ông thời nay chả ra gì. Yêu là phải cởi hết ra mở hết ra…

Một khi hệ thống niềm tin của bạn không thay đổi, thì kết quả đời bạn cũng vẫn như trước.

Tẩy Rửa Niềm Tin

Để thay đổi những khuôn mẫu niềm tin sai lệch, bạn cần phải nhận ra và chấp nhận sự thật tại sao mình có niềm tin đó. Một cách đơn giản là viết ra giấy một đoạn văn theo mẫu sau:

Niềm tin… Vì….Sự thật là….Có thể làm….

Mình học tiếng Anh rất dở. Vì mình học hoài mà không thuộc. Sự thật là mình khởi đầu chậm, mất căn bản và thiếu phương pháp nên không đuổi kịp bạn bè.Trong 24 tiếng đến, mình có thể hỏi kinh nghiệm một người bạn thành thạo tiếng Anh giúp đỡ.

Mình không xứng đáng được yêu thương. Vì mấy mối tình của mình đều kết thúc trong đau khổ, người thì bỏ mình, người thì lừa dối, người thì mình bỏ vì chán. Sự thật là do mình không biết nhìn người, do mình không đáng yêu, do mình quá nhạy cảm, do mình không thực sự yêu mà chỉ muốn có để bớt cô đơn. Trong 24 tiếng đến, mình có thể gọi điện thoại cho những người bạn thân, hỏi xem các bạn thấy mình cần sửa chữa điểm gì để trở nên hoàn thiện hơn.

Cách này hiệu quả vì:

• Bạn nêu rõ ràng niềm tin của mình
• Tìm được lý do gần tại sao mình tin như vậy
• Khách quan thừa nhận lý do chính
• Bắt tay hành động trong vòng 24 giờ đến. Khi bạn nhận được những kết quả tích cực ban đầu, bạn sẽ mang khuôn mẫu niềm tin đến gần với sự thật hơn

Phần lớn hành trình phát triển cá nhân là phát hiện và tẩy rửa những niềm tin sai lệch. Để làm được điều đó, bạn cần cởi mở với những ý tưởng mới mẻ và thách thức những giả thuyết mơ hồ của mình. Có những cách đơn giản để thay đổi hệ thống niềm tin đó, chúng ta sẽ bàn sau, đồng ý không?